Van spanning naar rust: nare ervaringen loslaten en toekomstige situaties positief ervaren
Herprogrammeren van nare herinneringen
Elke situatie beleef je bewust of onbewust met je zintuigen en je legt je reactie daarop als een programma in je geheugen vast. Voorbeeld: als kind vond Bart vuurwerk zo eng dat hij onder het bed kroop en daar uiteindelijk in slaap viel. Hij deed dit ondanks de geruststellende woorden van zijn ouders. Ik vroeg hem aan te geven hoe dat vuurwerk voor hem was. “Als je daar een kleur aan mocht geven, welke kleur heeft het dan voor jou?”. En zo deed ik dat ook voor andere submodaliteiten: dat zijn de zintuiglijke kanalen waardoor je de werkelijkheid waarneemt en weergeeft.
Daarna vroeg ik hem iets aan te geven waar hij het tegenovergestelde gevoel bij had. Dat was zijn kat. Ook daarvoor liet ik Bart invullen hoe dat voor hem was. Ik zette alles als op een rij (zie het volgende overzicht). Daarna liet ik hem zich voorstellen dat het weer Oudejaarsavond was en het vuurwerk in alle hevigheid losbarstte. Ik vroeg hem eerst het woord ‘knallen’ in zijn hoofd te vervangen door ‘knuffelen’. Ik liet hem vervolgens de ’tijgerkleur’ in de plaats stellen van ‘zwart’. Elke verandering deed hem goed en gaandeweg kon hij zijn zintuiglijke programmering veranderen in een positieve richting. Het resultaat was dat zijn angst was verdwenen bij de gedachte aan vuurwerk. Hij stelde zich voor dat hij komende Oudejaarsavond voor het raam zou kijken naar het vuurwerk en misschien het jaar daarna naar buiten zou gaan.
Veranderen van submodaliteiten
Als je submodaliteiten verandert, verander je alleen je beleving en niet de situatie zelf.
Je hoeft op deze wijze niet alle submodaliteiten op te roepen en te veranderen. Wijzig in ieder geval de modaliteiten die er het meest toe doen.
| Modaliteit | Vuurwerk | Kat |
|---|---|---|
| Gevoel | Bang | Blij |
| Beeld | Wazig, bomexplosie | Slapende kat op bed |
| Kleur | Zwart | Tijgerkleuren |
| Geluid | Oorlog | Spinnen |
| Gewicht | Heel zwaar | Licht |
| Geur | Muf | Hooi |
| Temperatuur | Heet | Aangenaam warm |
| Woord | Knallen | Knuffelen |
| Smaak | Bitter | Zoet |
Herprogrammeren van toekomstige spannende situaties
Je kunt deze methode ook gebruiken om jezelf voor te bereiden op toekomstige situaties die spanning of angst oproepen. Het idee is dat je je zintuiglijke programmering alvast aanpast, zodat je met een gerust hart en vertrouwen kunt reageren.
- Visualiseer de toekomstige situatie: Stel je de situatie zo levendig mogelijk voor, met alle details: geluid, kleur, bewegingen, geur, temperatuur en woorden die erbij horen.
- Verander de submodaliteiten: Vervang de zintuiglijke elementen door positieve of neutrale tegenhangers. Voorbeelden: Gevoel: angst → kalm of nieuwsgierig. Beeld: dreigend → veilig of vertrouwd. Geluid: luid → zacht of ontspannend.
- Integreer het positieve gevoel: Laat jezelf volledig het nieuwe gevoel ervaren terwijl je de situatie mentaal doorloopt. Herhaal dit meerdere keren totdat de nieuwe programmering natuurlijk aanvoelt.
- Voeg een concreet anker toe: Koppel het positieve gevoel aan een handeling of woord dat je later in de echte situatie kunt gebruiken. Bijvoorbeeld een ademhalingsoefening, een handgebaar of het woord ‘rust’. Door deze oefening regelmatig te herhalen, creëer je een innerlijke automatische reactie van rust en vertrouwen, zelfs in situaties die voorheen spanning veroorzaakten. Zo bouw je stap voor stap een veerkrachtige en positieve zintuiglijke programmering op.
Laatste berichten van Mariska Jak (toon alles)
- M1 – Motivatie | De motor die je in beweging brengt - 10 augustus 2026
- M2 – Mindset | De bril waardoor je naar verandering kijkt - 10 augustus 2026
- M3 – Mentoraat | De spiegel voor zelfinzicht en groei - 10 augustus 2026
